لزوم تهویه در فرایند جوجه کشی

اجزای اصلی هوا، اکسیژن (O₂) ، نیتروژن (N₂)، دی اکسید کربن (CO₂) و بخار آب (H₂O) می باشند. جابجایی این ملکولها از منافذ پوسته تخم مرغ و غشاء آن بسیار مهم است، زیرا جنین در حال رشد ، باید یک منبع ثابتی از اکسیژن را دریافت کرده و دی اکسید کربن و رطوبت را دفع کند.

 

اکسیژن موجود در هوا

مقدار اکسیژن هوا در سطح دریا حدود 21% می باشد. رسیدن به میزان اکسیژن بیشتر در دستگاه های جوجه کشی غیر ممکن است، مگر اینکه از اکسیژن خالص استفاده شود. بطور کلی میزان اکسیژن هوای موجود در ستر حدود 21% می باشد اما ممکن است تغییرات در هچر به گونه ایی دیگر باشد. چون مقدار زیادی دی اکسید کربن از جوجه های تازه از تخم بیرون آمده تولید می شود، خطر اصلی در اینگونه موارد، این است که سطوح بالای دی اکسید کربن می تواند سمی باشد. به ازای هر 1 درصد کاهش مقدار اکسیژن (پایین تر از 21%) ، حدود 5% جوجه درآوری افت خواهد کرد.

با توجه به سن جنین نیاز به اکسیژن افزایش یافته و دی اکسید کربن  بیشتری دفع می کند . همانطور که  در جدول نشان داده شده است طی هر مرحله جوجه کشی ای نیاز حدوداً 100 برابر از اولین تا بیست و یک امین روز افزایش می یابد. هر 1000 عدد تخم مرغ به 143ft³ هوای تازه در هر روز احتیاج دارند (اکسیژن موجود در هوا 21%) . در روز هجدهم جوجه کشی، دستگاه های با ظرفیت 40000 عدد تخم مرغ به 5720ft³ یا حدود 238ft³ در ساعت هوای تازه نیاز خواهند داشت. بنابراین میزان هوای ماشین جوجه کشی باید حدود هشت بار در روز و یا یک بار در هر 3 ساعت تغییر داده شود. این میزان هوا حداقل مقدار مورد نیاز می باشد. میزان هوا در اکثر دستگاههای جوجه کشی معمولاً بیش از حد نیاز می باشد. در برخی از موارد، باید دقت نمود که تهویه بیش از حد سبب از دست دادن بیش از حد رطوبت نشود.   

1ft³=0.028m³ , 1m³=35.3 ft³

تبادل گازی در طی انکوباسیون
دفع دی اکسید کربن	جذب اکسیژن	روز های انکوباسیون
0.29	0.50	1
0.58	1.17	5
1.92	3.79	10
11.50	22.70	15
15.40	30.00	18
23.00	45.40	21

^{Source Romanov, A.L., 1930. Journal of Morphology, 50:517-525}

 

آستانه تحمل دی اکسید کربن

دی اکسید کربن (CO₂) یک محصول طبیعی از فرایند متابولیکی در طول رشد جنینی می باشد. در واقع، دی اکسید کربن از طریق پوسته از همان زمانی که تخم مرغ تولید شده است، در حال انتشار می باشد. میزان دی اکسید کربن هوا داخل ستر و هچر در زمانی که تبادل هوایی کافی وجود ندارد افزایش می یابد. جنین های جوان تر آستانه تحمل پایین تری نسبت به مسن ترها در مقابل     دی اکسید کربن دارند. به نظر می رسد سطوح آستانه تحمل به صورت منحنی خطی از روز اول جوجه کشی تا روز بیست و یکم می باشد.

در طی 4 روز اول ستری، سطح آستانه تحمل دی اکسید کربن حدود 0.3% می باشد. سطوح بالاتر از 0.5% در ستر قابلیت جوجه درآوری را با اختلاف معنی دار 0.1% کاهش می دهد. در سطوح 5% از دی اکسید کربن، کل جنین ها از بین خواهند رفت.   جوجه های هچ شده دی اکسید کربن بیشتری نسبت به جنین های داخل تخم مرغ تولید می کنند و از اینرو آستانه تحمل در هچر حدود 0.75% می باشد. دستگاه های دیجیتال اندازه گیری میزان دی اکسید کربن هوا موجود هستند و برخی از ماشین های جوجه کشی دارای این تجهیزات استاندارد می باشند. بهترین مکان برای اندازه گیری میزان دی اکسید کربن، در مجرای اگزوز بیرون آمده از ستر یا هچر می باشد. اندازه گیری هایی که در داخل دستگاه انجام می شود دقیق نیستند، چون با باز کردن درها شرایط محیطی داخل دستگاه تغییر خواهد کرد.

 

جریان هوا و ترکیب آن

مهمترین جنبه جریان هوا در ماشین جوجه کشی ، اطمینان کامل از وجود یک ترکیب مناسب از دما و رطوبت در طول کابین دستگاه می باشد، هنگامی که هوای تازه برای تامین اکسیژن وارد شده  و هوای استفاده شده جهت خروج دی اکسید کربن و رطوبت و حرارت بیش از حد تخلیه می شود .

تولیدکنندگان دستگاه های جوجه کشی مختلف، دیدگاه های متفاوتی از نحوه گردش هوا دارند: پارویی، پره ایی (تیغه ایی) و پروانه ایی. در اغلب موارد، الگوی جریان هوا به این صورت می باشد  و این اهمیت بسیار زیادی دارد. هوا، همانند آب  در مسیری با کمترین مقاومت جریان دارد. در ناقص بسته شده، در با عایق بندی ضعیف و یا فن خارج از محور روی الگوی جریان هوا اثرات منفی خواهد گذاشت. در یک ماشین جوجه کشی با عایق بندی ضعیف کافی است که هوای اضافی، بین توده های تخم مرغ چرخش پیدا کند تا منتج به ایجاد مناطق سرد و گرم شود. که به نوبه خود باعث آهسته شدن تفریخ  و کاهش جوجه درآوری و کیفیت پایین تر جوجه می شود. تعمیر و نگهداری ماشین های جوجه کشی برای دستیابی به جریان هوای مطلوب حیاتی می باشد.

تهویه در سالن ستر و هچر تأثیر بسیار زیادی روی عملکرد بهتر دستگاه ها و در ادامه جوجه درآوری و کیفیت جوجه دارد. یک ماشین جوجه کشی  حتی اگر در محیطی باز و بدون سالن قرار گیرد نیز قادر به جوجه درآوری تخم مرغ خواهد بود ، البته در چنین شرایطی عملکرد  دستگاه اقتصادی نبوده و جوجه درآوری و کیفیت جوجه ها نیز کمتر خواهد بود. برای عملکرد بهتر نیاز است دستگاه های جوجه کشی در یک سالن سرپوشیده حاوی  مقدار زیادی هوای تازه با دما و رطوبت مناسب قرار گیرند و باید همواره یک اختلاف فشار هوای مثبت بین سالن دستگاه ها (ستر و هچر) و سالن های مجاور وجود داشته باشد. به طور معمول، سالن های ستر و هچر ترموستات رطوبت سنج و فشارسنج دارند که برای کارکرد بهتر دستگاه ها طراحی شده اند.

دامنه قابل قبول برای دما و رطوبت سالن ستر و هچر به ترتیب ^oF 80 - 75 و %60 – 50 رطوبت نسبی (RH) می باشد. هنگامی که این پارامترهای محیطی در خارج از دامنه قابل قبول هستند، دستگاه های جوجه کشی آن را جبران نموده که این از نظر اقتصادی و بهره وری هزینه بر خواهد بود.

به عنوان مثال، وقتی که سالن ستر بیش از حد سرد باشد، دستگاه های جوجه کشی ، جهت رسیدن به درجه حرارت مطلوب نیاز به حرارت  بیشتری دارند، که توسط المنت های برقی ستر ها تأمین می شود و این هزینه ایی بیش از سه برابر هزینه گرم کردن هوای سالن با مشعل های گازی قبل از ورود آن به دستگاه ها دارد.

علاوه بر این وقتی که دستگاه های جوجه کشی جهت تأمین درجه حرارت مناسب بیشتر کار می کنند، دمای محیطی داخل توده های تخم مرغ ها اغلب یکنواخت نخواهد بود ومنجر به  ایجاد مناطق سرد و گرم در داخل دستگاه خواهد شد، که این امر سرعت رشد برخی از جنین ها را به تأخیر می اندازد. نتایج مشابه نامطلوب وقتی رخ می دهد که رطوبت نیز در خارج از دامنه قابل قبول باشد.

به عنوان مثال وقتی که محیط سالن ستر بیش از حد خشک است، دستگاه جوجه کشی این رطوبت اضافی را با ایجاد هزینه اقتصادی تأمین خواهد کرد. هر بار که سیستم رطوبت ساز عمل می کند ، بخار سرد ایجاد شده و المنت های برقی دستگاه نیز عمل خواهند کرد (هزینه اقتصادی).

علاوه بر این بخار سرد سبب ایجاد پیام به دمپرهای هوای تازه شده و موجب بسته شدن آنها خواهد شد. در نتیجه اکسیژن کمتر، دی اکسید کربن بیشتر و هزینه عملیاتی بالاتری را باعث خواهد شد.

 

منبع:

Joseph M. Mauldin (Spetember 2003)

مترجم: پدرام پوراسمعیلی

روش های جدید بهبود قابلیت جوجه درآوری پس از ذخیره طولانی مدت

گروه هچری آویاژن مشتریان خود را برای بدست آوردن نتایج بهتری از جوجه هایشان پشتیبانی می کنند. بخشی از این گروه به بررسی و ارزیابی بهتریت راه های حمل و نقل، دخیره سازی و جوجه کشی تخم مرغ می پردازند.

یکی از چالش های اصلی مشتریان ،  این است که چگونه به بهترین جوجه درآوری ممکن  و کیفیت  بالای جوجه پس از ذخیره سازی تخم مرغ ها دست یابند. تحقیقاتی که در آمریکا، اروپا و استرالیا انجام شده نشان داده وقتی که تخم مرغ ها در طول دوره دخیره سازی برای یک دوره کوتاه در دمای دستگاه جوجه کشی قرار گیرند (SPIDES) ، بهبود زیادی در قابلیت جوجه درآوری و کیفیت جوجه حاصل می شود.

دکتر دیانا نیکلسون، مدیر واحد توسعه و پشتیبانی جوجه کشی ها در شرکت آویاژن اظهار می نماید: در زمینه بهبود قابلیت جوجه درآوری ما می بینیم که استفاده از روش SPIDES بر روی تخم مرغ های ذخیره شده یک پیشرفت فوق العاده هیجان انگیز در دانش تکنیکی و تحقیقات می باشد. وقتی که شرایط بازار ضعیف است و یا زمانی که میزان هدف متغیر می باشد، دوره های طولانی برای ذخیره سازی تخم مرغ ها اجتناب ناپذیر خواهد بود. افزایش زمان نگهداری تخم مرغ ها همواره باعث جوجه درآوری پایین تر و سرعت جمع آوری بالاتر می شود. روش  SPIDES ، یک راه حل برای حل این گونه مسائل ارائه می دهد.

تا به امروز، روش SPIDES به میزان 3-2% جوجه درآوری بهتری در تخم مرغ های ذخیره شده برای 7-14 روز و بیشتر نشان داده است  و خیلی بیشتر زمانی که آنها برای بیش از دو هفته ذخیره شده باشند. بعد از یک سری آزمایشات مکرر، در حال حاضر تحقیقات میدانی در کلیه جوجه کشی های تابعه شرکت آویاژن در سراسر دنیا در حال انجام می باشد.

این تحقیق توسط یکی از اعضای تیم پشتیبانی از جوجه کشی ها، آغاز شده است و در حال حاضر تمرکز ما بر روی این مسئله است که چطور روش SPIDES میتواند در مقیاس تجاری مورد استفاده قرار گیرد.

روش SPIDES ، به طور کامل از کاهش جوجه درآوری در تخم مرغ های نگهداری شده برای طولانی مدت جلوگیری نخواهد کرد، اما این روش می تواند افت جوجه درآوری را محدود کند و قابلیت پیش بینی بیشتری به ما بدهد. شرکت آویاژن بر این باور است که این روش می تواند منافع قابل توجهی برای صنعت طیور داشته باشد.

در حال حاضر تعدادی از مشتریان شرکت آویاژن آمادگی خود را برای این آزمایشات ابراز نموده اند و با اطمینان کامل برای هر گونه تحول و پیشرفت بیشتر در این روش از ما پیروی می کنند.

منبع:

-Dr.Dinah Nicolson (2012/5/28)1

ترجمه: پدرام پوراسمعیلی

 

 

آینده کارخانجات جوجه کشی

با توجه به رشد نسبتاً سریع جوجه های گوشتی ، پس از تولد ، امروزه نقش کارخانجات جوجه کشی پر اهمیت تر و حیاتی تر از گذشته می باشد. در واقع تولید جوجه از زمانی شروع می شود که تخم مرغ نطفه دار تولید می گردد ، بدین ترتیب جوجه ها حدود یک سوم از عمر خود را در ماشینهای جوجه کشی می گذرانند.
جوجه های گوشتی سریع الرشد نزدیک به 42 روز و یا کمتر به وزن مطلوب می رسند. حال با توجه به این مدت نسبتاً کم نقش ماشینهای جوجه کشی روز به روز پر اهمیت تر می شود. آقای دکتر Donna در مقاله ای برای نشریه Poultry Digest انتظارات خود را از ماشینهای جوجه کشی برای رشد چنین جوجه هایی تشریح می نماید.آقای دکتر کریس ویلیام ، در مورد انتظاراتش از کارخانه جوجه کشی در آینده ، مقاله ای در مرکز مطالعات جوجه کشی و تولید جوجه U.S.P.EA ارایه نمود. بعضی از این فعالیتها در خارج از کشور آمریکا توسط شرکتهای مرغداری در حال انجام است که همه آنها با جمع آوری سریع تخم مرغهای نطفه دار و خنک کردن آنها در مزرعه شروع می شود. این فعالیتها موجب می گردد که تمام جنین ها وقتی در دستگاههای جوجه کشی چیده می شوند از نظر رشد در مرحله جنینی وضعیت یکسانی داشته باشند. او توضیح می دهد که جمع آوری تخم مرغهای قابل جوجه کشی یکبار صبح و یکبار بعد از ظهر موجب می گردد که تخم مرغی که در ساعت 9 صبح تولید شده است ، قبل از جمع آوری تا حدی جنین آن رشد کرده باشد. چیدن تخم مرغها بر اساس اندازه آنها کمک زیادی به یکنواختی گله می نماید و این اجازه را به پرورش دهنده می دهد که درجه حرارت سالن خود را بر اساس وزن جوجه ها تنظیم نماید. او گفت جوجه های ریز نیاز به سالن گرمتری دارند تا جوجه های درشت و به عبارت دیگر احتیاجات حرارتی جوجه ها و پولت های ریز در هفته اول با احتیاجات حرارتی جوجه های درشت فرق میکند.
طبق اظهارات ویلیام در حال حاضر در اروپا خیلی از کمپانی ها تخم مرغها را قبل از چیدن در جوجه کشی درجه بندی می کنند .جمع آوری سریع و سرد کردن تخم مرغهای نطفه دار و درجه بندی کردن آنها بر اساس اندازه و چیدن آنها در دستگاه جوجه کشی بر همین اساس موجب یکنواختی بسیار خوب گله تولیدی می گردد.
قدم بعدی حذف نقاط گرم در دستگاه جوجه کشی می باشد ، شاید کنترل دقیق شرایط محیطی در دستگاههای جوجه کشی تک سن قابل دسترس باشد. به نظر ایشان دستگاههای جوجه کشی تک سن امروزه در اروپا بصورت عمومی مورد استفاده قرار می گیرد و تحقیقات ثابت کرده است که این دستگاهها درصد جوجه در آوری بهتری را دارا می باشند. هماهنگ کارکردن تمام این فاکتورها می تواند در دقیق بودن زمان جوجه در آوری موثر باشد و هر چقدر زمان جوجه در آوری مطلوب و دقیق و به موقع باشد جوجه ها سریع به آب و دان خواهند رسید و در نهایت موجب بهبود عملکرد گله خواهند شد. تخم مرغهای قابل جوجه کشی قبل از نوک زنی از ستر به هچر نقل می شوند. آقای ویلیام می گوید که او پیش بینی می کند که هچر و ستر به خاطر مسایل بهداشتی همیشه دو قسمت جداگانه کارخانه جوجه کشی باقی خواهند ماند. عمل انتقال برای تخم مرغها در روز 18 و برای تخم بوقلمونها در روز 25 انجام می پذیرد. زمان نقل از ستر به هچر فرصت مناسبی برای واکسیناسیون جنینی به وجود می آید.
آقای ویلیام نحوه کار دستگاههای اتوماتیک تخم مرغ را در جوجه کشی های آینده توضیح می دهد. نخست تخم مرغها توسط گاری ستر به محوطه تخلیه منتقل می شوند. سپس یک سیستم اتوماتیک تخم مرغها را از گاری ستر تخلیه و آنها را در اختیار وسیله ای قرار می دهد که تخم مرغهای جنین زنده را جدا می کند. این کار به وسیله درجه حرارت تخم مرغهای جنین زنده قابل تفکیک است چون تخم مرغهای جنین زنده دارای دمای بالائی بوده و گرما دفع می کنند. تخم مرغهای جنین مرده توسط گاری ستر به محل تخلیه منتقل و جزو ضایعات خارج می شوند. با استفاده از این سیستم تخم مرغهای جنین مرده در هر دو حالت یعنی در زمان واکسیناسیون و در زمان هچ کاهش می یابد و کارخانه جوجه کشی هم می تواند تعداد هچرها را با توجه به درصد جوجه در آوری در نظر داشته باشد یعنی با توجه به اینکه فقط تخم مرغهای جنین زنده به هچر منتقل می شوند نیاز کارخانه جوجه کشی به دستگاه هچر کمتر از تعداد تخم مرغ چیده شده خواهد بود.
تخم مرغهایی که دارای جنین زنده هستند قبل از آماده شدن برای واکسیناسیون دقیقاً ضد عفونی می شوند ضد عفونی تخم مرغها در این مرحله هدفی را که یک پزشک قبل از تزریق محل مورد نظر را با پنبه الکل ضدعفونی می کند دنبال می کند. ضدعفونی کردن تخم مرغها موجب کاهش سطح عوامل بیماری زایی مثل سالمونلا ، کامپیلو باکترها در موقع تحویل جوجه ها به مزارع می گردد از این تخم مرغها می توان مقدار کمی از مایع داخل تخم مرغ را بیرون کشیده و از آن ، جهت تعیین جنسیت جوجه و ارزیابی سلامتی جوجه استفاده کرد سلامتی گله مادر نیز با توجه به آنتی بادی موجود در تخم مرغ قابل تشخیص است تخم مرغها تا تعیین جنسیت جنین نگهداری می شوند و سپس با توجه به جنس جدا سازی می گردند جوجه خروسها و جوجه مرغها با توجه به جنس آنها ممکن است برنامه واکسیناسیون جداگانه ای داشته باشند و در مرغهای تخم گذار لازم است جوجه خروسها معدوم شوند. یکی از کمپانی های اروپائی در سال 2001 امتیاز این کار یعنی عملیات تعیین جنسیت جنین را بدست آورد. کمپانی فوق اعلام کرده که با استفاده از مقدار کمی از نمونه (محتویات تخم مرغ در زمان انتقال)قادر است با دقت صد در صد نسبت به جدا سازی جنس جوجه ها قبل از تولد اقدام نمایند تعیین جنس جوجه ها در حال حاضر بصورت دستی برای مرغهای تخم گذار ، مرغهای مادر و بوقلمونها انجام می شود با استفاده از این روش به راحتی می توان نسبت به تعیین جنس جوجه های گوشتی نیز اقدام کرد. جوجه کشی های جدید باید طوری طراحی شوند که بتوان این وسایل (Biomass) در آنها تعبیه شود ، ارجحیت یا مزایای تعیین جنسیت در طیور گوشتی در این است که علاوه بر اینکه موجب یکنواختی گله می شود در عین حال عملکرد نیز بهبود می یابد. واکسیناسیون می تواند پس از تعیین جنسیت و حذف تخم مرغهای جنین مرده صورت پذیرد. با این روش جوجه ها به موقع واکسینه شده و آماده پرورش خواهند شد و هزینه واکسن برای تخم مرغهای جنین مرده نیز از بین می رود. بیش از 80% از هشتاد بیلیون جوجه گوشتی که در آمریکای شمالی تولید می شود بر علیه بیماری مارک به شکل فوق یعنی واکسیناسیون جنینی واکسینه می شود واکسیناسیون جنینی بر علیه بیماری گامبورو نیز در حال حاضر قابل دسترسی است بعضی از کمپانیها در حال حاضر روی واکسن کوکسیدیوز به روش فوق در شرایط مزرعه کار می کنند. ویلیام پیش بینی می کند که در آینده توان آن را خواهیم داشت که بتوانیم جنین را بر علیه انواع باکتریها از طریق کیسه هوایی واکسینه کنیم که جنین در زمان نوک زدن بتواند مقداری از باکتری را بلع کرده و به این طریق واکسینه شود در نهایت چنانچه واکسیناسیون قبل از جوجه در آوری امکان پذیر گردد ، جوجه ها بلافاصله پس از تولد امکان ارسال به مزرعه را خواهند داشت زیرا کلیه کارها قبلاً در دوره جنینی انجام شده و چون جوجه ها قبلا واکسینه شده اند بنابراین می توان سینی های هچر را بعنوان جعبه های جوجه مورد استفاده قرار دارد. جوجه کشی های آینده مطمئنا بیشتر اتوماتیک خواهند شد و این امکان را از طرفی به صنعت مرغداری خواهند داد که مراحل مختلف کارخانه جوجه کشی را به خوبی کنترل نموده ، با توجه به پتانسیل ژنتیکی بسیار بالای آمیخته های امروزی راندمان تولید بالاتر خواهد رفت. در پایان یادتان باشد جوجه کشی محلی است که جوجه های گوشتی یک سوم عمر خود را در آن محل می گذرانند.

اسحاق دریاکناری

www.iranpoultry.com

۰۹ فروردين ۱۳۸۸

چگونه تخم مرغ های بستری را کاهش دهیم؟

تخم مرغ های بستری خسارات فراوانی برای مرغدار و کارخانه ی جوجه کشی به همراه دارد. کاهش تخم مرغ های قابل جوجه کشی موجب وارد شدن خسارت به مرغدار می گردد و از طرف دیگر ارسال تخم مرغ های بستری به کارخانه جوجه کشی موجب افزایش میزان آلودگی در کارخانه جوجه کشی می گردد. هم چنین تولید تخم مرغ بر روی بستر موجب بروز بعضی رفتار ها نظیر تخم مرغ خوری در مرغ ها می شود. به همین منظور لازم است که مرغداران تعداد تخم مرغ های بستری را تا حد امکان کاهش دهند. در زیر برخی پیشنهادات در راستای کاهش تخم مرغ های بستری ارائه شده است:
۱- لانه ها باید برای مرغ ها به سادگی قابل تشخیص باشد و دسترسی به آنها نیز به سادگی انجام پذیرد.
۲- از لانه های دارای طرح مناسب استفاده گردد.
۳- امروزه ثابت شده است که لانه های تمام فلزی (Full metal) برای مرغ ها مقبولیت چندانی ندارند. بنابر این توصیه می گردد که حتی الامکان از چوب تله در قسمت جلوی لانه ها استفاده شود چون چوب با پنجه مرغ ها بیشتر سازگار است.
۴- لانه ها طوری در سالن چیده شوند که نور مستقیم آفتاب بر روی آنها نتابد.
۵- لانه های مورد استفاده تمیز باشند تا مورد قبول مرغ ها قرار بگیرند.
۶- حتی الامکان لانه ها طوری چیده شوند که مزاحمتی برای فضای پرورش نداشته باشند.
۷- توجه گردد که نقاط تاریک در سالن به وجود نیاید.
۸- لانه ها با نظم و ترتیب در سالن چیده شوند.
۹- به ازای هر ۵ مرغ یک دهنه لانه در نظر گرفته شود. اگر تعداد دهنه لانه ها با تعداد مرغ ها متناسب نیست (کمتر است) دفعات جمع آوری تخم مرغ افزایش یابد.
۱۰- بهترین زمان در اختیار گذاشتن دان ، ۵ الی ۶ ساعت بعد از روشنایی می باشد.در این فاصله اکثر مرغ ها (حدود ۶۰% آنها) تخم خود را می گذارند. در صورتی که دان در این فاصله در اختیار مرغ ها قرار داده شود آنها را به بیرون آمدن از لانه ها ترغیب می کند.
۱۱- اگر تعداد تخم مرغ های بستری بالا است آنها را در نوبت های زود به زود جمع آوری کنید.
۱۲- آبخوری و دانخوری ها را تا آنجایی که امکان دارد در نزدیک لانه ها نصب نمایید.
۱۳- حداقل دو هفته قبل از تخمگذاری، لانه ها در سالن نصب شده باشند که مرغ ها به آنها عادت کنند.
۱۴- ارتفاع بستر در سالن به ویژه اطراف لانه ها نباید زیاد باشد چون مرغ ها را به تخمگذاری بر روی بستر تحریک می کند.
۱۵- در ابتدای تولید، کلیه تخم مرغ ها را از داخل لانه ها جمع آوری نکنید بلکه در بعضی از لانه ها یک یا دو تخم مرغ باقی بماند که توجه سایر مرغ ها را جلب کند.
۱۶- در کف لانه ها همیشه پوشال و یا کلش تمیز و به مقدار کافی وجود داشته باشد.
۱۷- دمای سالن حدود ۱۸ درجه سانتیگراد توصیه می گردد.هرچه دمای سالن از ۱۸ درجه کمتر شود تخم مرغ های بستری افزایش می یابد.
۱۸- برای اینکه مرغ ها به تخم گذاری بر روی بستر عادت نکنند بهتر است که در ابتدای دوره ی تولید نسبت به جمع آوری زود به زود تخم مرغ ها اقدام گردد.

مهندس حمید رضا ضیایی

۱۱ فروردين ۱۳۸۸